Portal psychologiczny: Instytut Psychologii Zdrowia

Leki antypsychotyczne nie pomagają na depresję

Według wyników niedawnego badania, w przypadku ludzi, którzy przejawiają tylko częściową odpowiedź na antydepresanty, zażywanie leków antypsychotycznych jest skuteczne w niewielkim stopniu i wiąże się z niepożądanymi skutkami ubocznymi. Do antydepresantów (jak np. Prozac, Paxil, Celexa) zaliczają się również leki antypsychotyczne, arypiprazol (Abilify), kwetiapina (Seroquel), risperidon (Risperdal) oraz olanzapina/fluoksedyna (Symbyax).

Leków antypsychotycznych używa się zazwyczaj do leczenia chorób takich jak schizofrenia, zaburzenie afektywne dwubiegunowe i zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne – ale nie depresję. „Dowody na skuteczność leków antypsychotycznych w leczeniu depresji są marginalne” – powiedział główny autor badania, Glen Spelmans, profesor na wydziale psychologii Metropolitan State University w St. Paul w stanie Minnesota.

Leczenie depresji antypsychotykami stało się bardzo powszechne, jednak jego zdaniem badania poddają w wątpliwość zasadność tej praktyki. „Inne leki są równie skuteczne, albo nawet skuteczniejsze, i mają mniej skutków ubocznych” – powiedział Spielmans. Na przykład, wykazano, że terapia poznawczo-behawioralna jest skuteczna dla pacjentów odpornych na leki. Terapia poznawczo-behawioralna jest sposobem leczenia, który pomaga pacjentom chcącym zmienić to, w jaki sposób myślą, czują i zachowują się.

Dla jednego z ekspertów, leki te nie są pierwszym wyborem sposobu leczenia w przypadku pacjentów, którzy nie przejawiają pełnej odpowiedzi na antydepresanty. „Masz mieszane uczucia odnośnie tego, jak skuteczne one są” – powiedział dr Bryan Bruno, główny psychiatra w Lenox Hill Hospital w Nowym Jorku. „Mam wielu pacjentów, którzy biorą antydepresanty i nie odczuwają wielkiej poprawy. Niezbyt często przepisuję te leki z powodu ich wysokiej ceny oraz skutków ubocznych” – powiedział Bruno, który nie jest jednym z autorów badania.

Niektóre z tych leków są dosyć kosztowne. Na przykład, według strony internetowej Everyday Health, Abilify może kosztować ponad 200 dolarów miesięcznie (bez ubezpieczenia). Wraz z ubezpieczeniem koszty różnią się zależnie od planu. „Wolę stosować inne strategie, np. przepisać inne antydepresanty, albo korzystać z terapii stymulacji mózgu, albo z psychoterapii” – powiedział Bruno.

W przypadku niektórych pacjentów leki antypsychotyczne są skuteczne, np. u cierpiących na bezsenność i u tych, w których depresja łączy się z psychozą.

Raport z badania opublikowano w marcowym, internetowym wydaniu pisma PLoS Medicine.

Aby zmierzyć skuteczność tych leków, zespół Spielmansa zebrał dane z 14 badań, w których porównywano leki antypsychotyczne z nieczynnym placebo u pacjentów, u których antydepresanty nie złagodziły depresji.

Celem tej procedury, nazywanej metaanalizą, jest znalezienie części wspólnej badań, co daje szerszy ogląd badanego obszaru i ujawnia powtarzające się elementy.

Nowa analiza wykazała, że leki te jedynie w niewielkim stopniu łagodzą objawy depresji, w małym stopniu też poprawiają jakość życia pacjenta i jego zdolność codziennego funkcjonowania.

Leki te mają jednakże niepożądane skutki uboczne takie jak nerwowość, senność, tycie. Niektóre z badań laboratoryjnych wykazały również nieprawidłowy poziom cholesterolu po zażyciu.

Spielmans sugeruje, że niektóre z prób, które analizowali, mogły zmierzać do sprawienia wrażenia skuteczności leku i zbagatelizowania jego skutków ubocznych.

„Badania były skonstruowane w nieprawidłowy sposób, co mogło zaburzyć wyniki” – powiedział Spielmans. „Dane były przedstawiane w taki sposób, że leki wydawały się skuteczniejsze, niż rzeczywiście były”.

Ponadto, informacje o skutkach ubocznych leku znalazły się w miejscu trudnym do odnalezienia na stronie internetowej Amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków [U.S. Food and Drug Administration], nie zaś w rejestrach prób klinicznych i raportach z badań medycznych.

HealthDay News, 12 marca

logo-z-napisem-białe