Portal psychologiczny: Instytut Psychologii Zdrowia

Dzieci rodziców kontrolujących częściej dokonują czynów przestępczych

Według nowego badania przeprowadzonego przez uczonych z Uniwersytetu w New Hampshire, dzieci rodziców autorytarnych, których styl wychowywania dzieci można podsumować w powiedzeniu: „Będzie tak, jak ja chcę, albo do widzenia”, z większym prawdopodobieństwem wyjdą na ludzi nie odnoszących się z szacunkiem do otoczenia, a nawet młodocianych przestępców, nie uznających prawowitości władzy rodziców nad sobą, niż dzieci rodziców, którzy wsłuchują się w swoje dzieci i zdobywają ich szacunek i zaufanie.

„Gdy dziecko uważa rodzica za osobę mającą prawowitą władzę, ufa mu i czuje zobowiązanie do robienia tego, o co prosi. Jest to istotny atrybut, który powinna posiadać każda osoba mająca w ręku jakąś władzę; rodzic posiadający go nie musi polegać na systemie kar i nagród w celu kontroli zachowania, dziecko jest także wtedy bardziej skłonne do przestrzegania zasad, gdy rodzic nie jest fizycznie obecny” . – powiedział Rick Trinkner, doktorant na UNH i główny badacz w zespole.

Jest to pierwsze badanie poświęcone sprawdzeniu, czy style rodzicielskie wpływają na przekonania nastolatków odnośnie prawowitości autorytetu rodzica oraz czy te przekonania wpływają na pojawienie się zachowań przestępczych. Wyniki zostały opublikowane w lutowym wydaniu Journal of Adolescence, w artykule pt. „Nie ufaj nikomu powyżej trzydziestki: Prawowitość rodzicielska jako mediator między stylami rodzicielskimi a rozwojem w czasie zachowań przestępczych”.

Badacze opierali się na danych pozyskanych z New Hampshire Youth Study – nadal trwającego, podłużnego badania uczniów szkół ponadgimnazjalnych sprawdzającego psychologiczne, socjologiczne, rozwojowe i prawne czynniki leżące u podłoża przestępczości wśród młodocianych. Przeprowadzone analizy oparte zostały na danych zebranych w ciągu 18 miesięcy, począwszy od jesieni 2007 roku.

„Panuje zgoda co do tego, że autorytatywny styl rodzicielski jest efektywniejszy od autorytarnego i permisywnego, jednak niezupełnie wiadomo dlaczego niektóre style rodzicielskie są skuteczniejsze od innych. Nasze wyniki pokazują, że prawowitość rodzicielska jest istotnym czynnikiem, poprzez który styl rodzicielski może skutkować zachowaniami przestępczymi u nastolatków”. – powiedział Trinkner.

Badacze opisali 3 style rodzicielskie: autorytarny, autorytatywny oraz permisywny. Autorytatywni  rodzice kontrolują i są wymagający, ale są również ciepli i reagują na potrzeby dziecka. Są zdolni do obustronnej komunikacji, poprzez którą tłumaczą dzieciom, dlaczego ustanowili daną regułę; wysłuchują także opinii dzieci na temat tychże reguł. Dziecko rodziców autorytatywnych ma skłonności ku byciu samodzielnym, jest zdolne do samokontroli, jest także bardziej zadowolone.

Rodzice autorytarni są wymagający, bardzo mocno kontrolują oraz brak im więzi z dziećmi. Nie są także skłonni do wsłuchiwania się w ich potrzeby. Tacy rodzice prowadzą jednostronną komunikację, ustanawiają reguły, których nie tłumaczą, oczekują również posłuszeństwa wobec nich bez skarg i pytań. Dzieci rodziców autorytarnych są niezadowolone, wycofane oraz nieufne.

dzieci rodzicow kontrolujacych

W kontraście do stylu autorytarnego, rodzice permisywni są nie wymagający i nie kontrolują. Są zazwyczaj ciepli i wsłuchują się w potrzeby dzieci, ale prawie w ogóle nie wyznaczają im granic. Jeżeli ustalają jakieś zasady, rzadko dopilnowują przestrzegania ich. Dzieci takich rodziców są najmniej samodzielne, eksplorujące i zdolne do samokontroli spośród wszystkich trzech stylów rodzicielskich.

„Styl rodzicielski, którym rodzice się odznaczają w wychowywaniu, ma bezpośredni wpływ na to, czy dzieci uznają ich za prawowitych opiekunów mających autorytet. Nastolatki, które uznają władzę swoich rodziców za prawowitą z dużo mniejszym prawdopodobieństwem dopuszczą się zachowań przestępczych. Zatem, autorytatywny styl rodzicielski może być efektywniejszym od innych, ponieważ sprawia on, że nastolatki są bardziej skłonne zaakceptować wysiłki socjalizowania ich przez rodziców, a także przestrzegać ustanowionych prze nich reguł”. –  powiedział Trinkner.

„Z drugiej strony, autorytarni rodzice osiągają odwrotny efekt, gdyż redukują prawdopodobieństwo uznania przez dzieci ich władzy za prawowitą. Nastolatki rodziców autorytarnych będą częściej opierać się próbom socjalizowania ich oraz będą rzadziej przestrzegać reguł”. –  stwierdza Trinkner.

Chociaż dzieci rodziców permisywnych z mniejszym prawdopodobieństwem uznają ich władzę za prawowitą, badacze pokazali, że nie są one ani bardziej ani mniej skłonne do zachowań przestępczych.

Według uczonych, wyniki badania pokazują, że wychowywanie dzieci poprzez stwarzanie prawowitości władzy rodzicielskiej jest jedną z technik osiągania kontroli nad dziećmi. Ponadto, władza rodzicielska uznawana jest za prawowitą, gdy rodzice odznaczają się stylem  autorytatywnym, nie zaś autorytarnym lub permisywnym, które raczej podważają autorytet rodzicielski.

„Zebrane dane są kolejnym dowodem na to, że rodzicielstwo autorytatywne jest skutecznym sposobem socjalizowania dzieci, oraz że jego wpływ zachodzi poprzez przekonania młodzieży o prawowitości władzy rodzicielskiej” –  skonkludował Trinkner.

 

ScienceDaily, 12 lutego 2012

logo-z-napisem-białe