Portal psychologiczny: Instytut Psychologii Zdrowia

Jedzenie - kara i nagroda

chuda Prawdopodobnie najbardziej zagadkowym objawem anorexii nervosy – zaburzenia, które pojawia się najczęściej wśród młodych kobiet – jest odmowa jedzenia, skutkująca ekstremalną utratą wagi. Podczas gdy większość osób stawia czoła trudnościom związanym z utratą zbędnych kilogramów osoby cierpiące na anoreksję w wyniku wielomiesięcznego czy też wieloletniego odchudzania stopniowo zagładzają się na śmierć. Faktycznie, wśród osób z tym zaburzeniem śmierć przez zagłodzenie zdarza się bardzo często. Nowe badanie, obecnie opublikowane na łamach Internetional Journal of Eating Disorders, rzuca nowe światło na to dlaczego owe symptomy pojawiają się u osób chorych na anoreksję.

 

Większość ludzi spostrzega jedzenie jako przyjemne czy też nagradzające doświadczenie. Wśród osób z anoreksją jest zgoła odwrotnie – spostrzegają one jedzenie jako zagrażające, budzące lęk, odmowa przyjęcia pokarmów powoduje lepsze samopoczucie. Badania z ostatniej dekady wdrożyły nowy sposób rozumienia mechanizmu zachodzącego w mózgu powiązanego z nagradzającym aspektem jedzenia. Jedną z substancji odpowiedzialnych za ten aspekt jest dopamina uwalniana podczas przyjmowania smacznego pokarmu przez zwierzęta.

W badaniu przeprowadzonym przez Waltera Kaye, profesora psychiatrii i dyrektora Leczenia Zaburzeń Odżywiania i Programów Badawczych na Uniwersytecie w Kalifornii, Szkoła Medycyny w San Diego, użyto technologii obrazowania mózgu zwanej PET (Pozytronowa Emisyjna Tomografia Komputerowa), która pozwala wizualizować funkcjonowanie dopaminy mózgu. W celu zwiększenia ilości dopaminy w mózgu, naukowcy podawali badanemu jednorazowo dawkę narkotyku amfetaminy, który powoduje uwalnianie dopaminy w mózgu.

U zdrowych kobiet, nie cierpiących na zaburzenia odżywania amfetamina powodująca uwalnianie dopaminy w mózgu odpowiedzialna była za uczucie ekstremalnej przyjemności szczególnie w częściach mózgu stanowiących ośrodki nagrody. Natomiast u osób chorych na anoreksję amfetamina powodowała uczucie zaniepokojenia i aktywację tych części mózgu, które stanowią układ kary (lęk przed konsekwencjami).

„Jest to pierwsze badanie, które prezentuje biologiczne przyczyny tego dlaczego osoby chore na anoreksję w paradoksalny sposób reagują na jedzenie” mówi Kaye. „Jest prawdopodobne, że u osób cierpiących na anoreksję, powiązane z jedzeniem uwalnianie neurotransmitera jakim jest dopamina powoduje lęk i niepokój a nie doświadczenie uczucia nagrody. Można uznać wówczas za zrozumiałe czemu tak trudnym jest zachęcenie osoby chorej na anoreksję do jedzenia i przybrania na wadze jeśli jedzenie jest dla nich źródłem tak nieprzyjemnego uczucia lęku.

Ważne jest, że w studium tym wzięły udział osoby, które w ciągu roku poprzedzającego badanie pokonały chorobę. Sugeruje to, że wzbudzane emocje mogą być efektem wcześniej istniejących cech raczej aniżeli odpowiedzią na ekstremalne wychudzenie.

W kategoriach wpływu na strategie leczenia anoreksji, nie ma obecnie żadnej udowodnionej metody redukcji powiązanego z jedzeniem lęku u osób chorych. Według badaczy nawet wtedy gdy z jedzeniem wiąże się poważny lęk wciąż decydującym o efektywnym wyleczeniu czynnikiem jest to aby jeść i przybierać na wadze.

 

Współpracownicy:

Ursula F. Bailer, MD, Medical University of Vienna and UCSD Department of Psychiatry; Vikas Duvvuri, MD, PhD, UCSD Department of Psychiatry; and Rajesh Narendran, MD, W. Gordon Frankle, MD, Michael L. Himes and Chester A. Mathis, PhD, University of Pittsburgh School of Medicine.

 

Wyniki badania zostały opublikowane na łamach Internationa Journal of Eating Disorders.

Źródło:
University of California, San Diego Health Sciences, http://www.medicalnewstoday.com/releases/226052.php

 

tłumaczenie: Marta Rutkowska

logo-z-napisem-białe