Portal psychologiczny: Instytut Psychologii Zdrowia

To ja, Narcyz się nazywam, czyli 7 mitow o narcyzmie

796801_daffodil Głównym rysem narcyzmu jest nadmierna pewność siebie. Dr Jean Twenge i jej zespół zajęli się funkcjonującymi w społeczeństwie mitami dotyczącymi narcyzmu. Wyniki badań można znaleźć w książce „The Narcissism Epidemic: Living in the Age of Entitlement”.

Mit nr 1 – Narcyzm to wysoka samoocena.

Narcyzm nie wiąże się z wysoką samooceną. Wielu jest ludzi o wysokiej samoocenie, którzy nie są narcystyczni. Kluczowa różnica dotyczy zdolności do koncentrowania się na relacjach z innymi ludźmi. Zdolność ta u osób narcystycznych jest upośledzona i osoby takie zazwyczaj nie dbają o związki z innymi. Interesuje je to, w jaki sposób ludzie mogą być dla nich użyteczni, ale budowanie związków emocjonalnych z nimi już nie.

Mit nr 2 – W głębi duszy osoby narcystyczne są niepewne siebie i mają niską samoocenę.

Ludzie zakładają że osoby narcystyczne przez swój sposób zachowania ukrywają prawdziwą niepewność siebie i, tak naprawdę, nie lubią siebie. Dane pochodzące z badań przeczą temu mitowi. Nawet gdy badamy samoocenę w wyrafinowany i subtelny sposób, na poziomie nieświadomym, wyniki osób narcystycznych nadal wskazują, że uważają się one za istoty wspaniałe i doskonałe. Ten mit bierze się zapewne stąd, że gdy ktoś zachowuje się niemądrze i narcystycznie inni mają skłonność do wyjaśniania takich zachowań jako prób podniesienia własnej samooceny.

Mit nr 3 – Być może osoby narcystyczne mają powody by być narcystyczne.

Często ludzie z otoczenia narcyzów zaczynają się zastanawiać, że być może narcyzm ten nie bierze się znikąd a wynika z jakiejś istotnej przewagi nad innymi. Nie jest to prawdą. Jeśli zmierzylibyśmy możliwie obiektywnie inteligencję i urodę okazałoby się, że osoby narcystyczne nie różnią się od innych. One po prostu myślą, że są wspaniałe! We własnych umysłach budują istne legendy na swój temat. Potwierdzono to w wielu badaniach. Jedno z nich nosiło znamienny tytuł „Narcissistic Men and Woman Think They Are So Hot, but They Are Not”. Gdy zapytasz osobę narcystyczną jak ocenia swoją inteligencję i atrakcyjność wyniki będą naprawdę wysokie. Jeśli jednak sprawdzimy wyniki testu IQ i ocenę atrakcyjności dokonaną przez osobę trzecią na podstawie fotografii okaże się, że wyniki będą przeciętne.

Mit nr 4 – Odrobina narcyzmu jest zdrowa.

Pozostaje jedynie zapytać „Dla kogo jest zdrowa?” Narcyzm raczej nigdy nie jest zdrowy dla innych ludzi. Na krótką metę może być korzystny dla samego narcyza, ale w dalszej perspektywie wiąże się najczęściej z kłopotami w relacjach z innymi, zarówno w rodzinach jak i w pracy, i może doprowadzić do różnych trudności i zaburzeń emocjonalnych.

Mit nr 5 – Narcyzm to po prostu próżność.

Istotnie próżność koreluje pozytywnie z narcyzmem, ale istnieje wiele poważniejszych aspektów narcyzmu: materializm, zachowania antyspołeczne, problemy w relacjach z innymi czy uzurpowanie sobie szczególnych praw.

Mit nr 6 – Trzeba być narcystycznym by osiągnąć sukces.

Narcyzm nie jest związany z sukcesem. Nawet wysoka samoocena nie jest z nim powiązana. Skąd więc bierze się przekonanie o tej zależności? Częściowo stąd, że przyjmujemy, że samozachwyt jest zawsze dobry, częściowo zaś z tego, że narcystyczne osoby, które sukces odniosły są bardzo widoczne – na przykład Donald Trump czy Paris Hilton. Istnieje jednak wiele osób, które odniosły sukcesy na wielu polach a o których nie wiemy tylko dlatego, że żadna z nich nie ma swojego show w telewizji.

Mit nr 7 – By pokochać kogoś innego trzeba najpierw kochać siebie.

Prawda jest taka, że gdy kochamy siebie za bardzo nie ma już w nas miejsca na uczucia do innych ludzi. Warto mieć jednak świadomość, że jeśli nie lubi się samego siebie i czuje przygnębienie to też nie jest się dobrym partnerem. Ludzie z niską samooceną w większości przypadków są zdolni do budowania dobrych związków z innymi. Choć czują się niepewni to dbają o ważne dla siebie osoby, co narcyzom przychodzi z dużą trudnością.

 

Lindsay Lyon

logo-z-napisem-białe