Portal psychologiczny: Instytut Psychologii Zdrowia

Zygmunt Freud (1856-1939)

220px-sigmund_freud_life Zygmunt Freud urodził się we Freibergu na czeskich Morawach pozostających podówczas w granicach monarchii austowęgierskiej. Pochodził z żydowskiej, niezaangażowanej religijcnie rodziny. Gdy miał kilka lat jego rodzina przeprowadziła się - najpierw do Lipska a potem d Wiednia. Większość jego życia zawodowego związana była z Wiedniem. W latach 1873-81 studiował medycynę. Spotkał się podówczas z koncepcją Ernsta von Bruckego opisującą człowieka jako dynamiczny system fizjologiczny kontrolowany przez zasadę zachowania energii. Przedmiotem jego zainteresowań w obrębie medycyny stała się neurologia.

 

 

W 1886 roku zetknął się z francuskim psychiatrą Jeanem Charcotem próbującym w owym czasie stosowania hipnozy w terapii pacjentów neurotycznych. Powodzenie terapii w przypadku części pacjentów było dla Freuda dowodem psychicznych, a nie, jak powszechnie uważano, organicznych źródeł zachowań histerycznych. Metody terapeutyczne, z którymi zetknął się we Francji włączył do swojej prktyki – zarówno w gabinecie prywatnym jak i w Instytucie Neurologicznym Kassowitza w Wiedniu. W 1886 roku również zawarł Freud małżeństwo z Marthą Bernays. Z małżeństwa tego urodziło się sześcioro dzieci – trzech synów i trzy córki.

Krystalizacja jego przekonań i wyłonienie się pierwszych zrębów koncepcji wiąże się ze współpracą z Josefem Breuerem. Od niego uczył się Freud techniki katharsis – uwolenienia emocji poprzez mówienie o nich. W 1895 roku opublikowali pracę „Studia nad histerią”, w której opisują przypadki osób, u których występowanie objawów histerycznych było związane z doświadczeniem wykorzystywania seksualnego w dzieciństwie. Freud zwrócił wtedy uwagę na nieświadomość tych dośwaidczeń – pacjenci nie pamiętali traumatycznego wydarzenia. Emocje z nim związane znajdowały ujście w objawach. Zdefiniowanym wówczas celem terapeutycznym było przywrócenie doświadczenia do świadomości i wpisanie go w szerszą gamę wspomnień a w rezultacie osłabienie ładunku emocjonalnego. Mimo, że współpraca Freuda i Breuera nie była długa to skierowała uwagę Freuda na nowe obszary. Samo pojęcie psychoanalizy, początkowo określające opracowaną przez Freuda i Breuera metodę katartyczną, pojawiło się po raz pierwszy w liście Breuera do Freuda.

W 1897 roku, po śmierci ojca, Freud, cierpiący już wcześniej na stany lękowe i depresyjne, rozpoczął analizę własną, którą prowadził. Stało się to impulsem do rozwoju koncepcji psychoanalizy. Nie bez znaczenia jest tu też wypracowanie metody wolnych skojarzeń, która w tamtym czasie zaczął stosować w swojej praktyce klinicznej. W 1900 roku ukazała się jedna z najważniejszych jego książek, „Objaśnianie marzeń sennych”. Zwrócił uwagę na to, że treść marzenia sennego jest często, obok fobii i urojeń, nienormalną „konstrukcją” psychiczną. Był przekonany, że sny zawierają informację o aktywności nieświadomości.

freud_pierwszy z lewej siedzi1909

Choć sama książka nie spotkała się z dużym zainteresowaniem to już w 1902 roku powstało z inicjatywy Freuda Towarzystwo Psychoanalityczne. W latach 1904-05 powstały kolejne książki: „Psychopatologia życia codziennego” (koncentrująca się czynnościach pomyłkowych, przejęzyczeniach) i „Trzy rozprawy z teorii seksualnej”. Ta ostatnia pozycja, traktująca o dziecięcej seksualności spotkała się z oburzeniem a jej autor i jego zwolennicy bojkotowani przez wiedeńskie instytucje medyczne. Pomimo tego kolejne lata przyniosły dalszy wzrost popularności psychoanalizy i jej autora. Przyczyniły się do tego zarówno wykłady, które wygłaszał jak również aktywność jego uczniów. W 1910 roku powstało Międzynarodowe Stowarzyszenie Psychoanalityczne, na którego czele stanął Carl G. Jung. Pomimo, iż środowisko psychoanalityczne doświadczało wielu rozłamów i konfliktów teoria psychoanalizy rozwijała się. Bardzo płodnym okresem pracy twórczej były dla Freuda lata 1920-39. W tego okresu pochodzi koncepcja instynktu śmierci, struktury osobowości id-ego-superego a także wiele prac z zakresu religii czy .kultury. sigmund-freud

Ostatnie lata życia były też dla Freuda naznaczone cieprnieniem – zarówno psychicznym jak i fizycznym. W 1920 roku zmarła w wieku dwudziestusześciu lat jedna z jego córek, sam zaś Freud przez ponad dwadzieścia lat zmagał się z nowotworem żuchwy – przeszedł ponad trzydzieści operacji. W latach 30tych doświadczał Freud licznych przejawów wrogości związanych z wzrostem popularności haseł antysemickich. W 1932 roku w Berlinie spalono publicznie jego książki. Po zajęciu Austrii przez III Rzeszę, dzięki wsparciu przyjaciół, Zygmunt Freud wraz z rodziną wyjechał do Londynu. Tam spędził resztę życia. Zmarł 23 września 1939 roku po podaniu silnej dawki morfiny.

Podstawowe założenia:

Teorie Freuda kształtowały się przez ponad czterdzieści lat aktywności badawczej i klinicznej. Poniżej przedstawiamy niejako ostateczną formę koncepcji Freuda – w takiej przeszła ona do historii psychologii i psychoterapii.

Chronologicznie najwcześniejszym przedmiotem badań Freuda były kwestie związane z nieświadomością.

logo-z-napisem-białe