Portal psychologiczny: Instytut Psychologii Zdrowia


Pomoc osobie cierpiącej jako zadanie i wyzwanie dla psychologii i psychoterapii

 

  • Obecność cierpienia w życiu ludzi jest jednym z fundamentalnych aspektów naszej egzystencji. Od niepamiętnych lat cierpienie stanowi więc nie tylko treść osobistych doświadczeń człowieka ale jest przedmiotem rozważań intelektualnych prowadzonych z wielu perspektyw. 
  • Większość ludzi kontaktuje się z cierpieniem w trzech rodzajach okoliczności – wtedy, gdy sami cierpienia doświadczają, wtedy gdy obserwują jak inni cierpią oraz wtedy gdy swoim postępowaniem wywołują cierpienie u innych. Na cierpienia własne reagujemy na ogół automatycznie poprzez próby zmniejszenia jego dolegliwości i unikania jego przyczyn. Wielu ludzi podejmuje wysiłki wytrwania w stanie cierpienia okazując niezwykłe czasem męstwo i nadając cierpieniu uszlachetniający kontekst i znaczenie. U obserwatora cierpienia drugiej osoby proces empatycznego rozumienia wzbudza na ogół emocjonalne reakcje współodczuwania i tendencję do niesienia pomocy. Jednak ponieważ współodczuwanie cudzego cierpienia jest doświadczane często w przykry sposób a niesienie pomocy napotyka często na poważne przeszkody tworzące poczucie bezsilności,  u wielu ludzi pojawiają się w takich sytuacjach obronne formy reagowania, powodujące zobojętnienie wobec cudzego cierpienia a czasem nawet irytację na osobę cierpiącą. Ci, którzy ranią innych, bardzo często dystansują się i stają się nieczuli wobec ich cierpienia.

    Psychoterapia i wartości

    Wydaje się, że wartości powinny stanowić ważny układ odniesienia dla psychoterapii. Uwzględnianie systemu wartości pacjenta może rozszerzać zakres jego rozumienia poza obraz jedynie psychopatologiczny. W psychoterapii bardzo często okazuje się, że problemy związane z wartościami są ważnym aspektem doświadczeń życiowych pacjenta, a dążenie do ich realizacji w życiu może stanowić poważne wyzwanie, także psychoterapeutyczne, szczególnie gdy uwzględniamy duchowy aspekt zdrowia psychicznego. Psychoterapeuci są osobami, których osobisty stosunek do określonych systemów wartości i świadomość ich funkcjonowania, mogą być istotne w sytuacji pomagania. Bycie etycznym w pomaganiu nabiera  wtedy specjalnego znaczenia.

    Monitorowanie współpracy psychoterapeutycznej

    Po kilku dekadach badań empirycznych istnieją jednoznaczne dowody, że psychoterapia ma pozytywny wpływ na zdrowie psychiczne i dobrostan pacjentów. Najważniejsze wyniki tych badań można przedstawić w skrócie w następujący sposób.

    Stan prawie ośmiu na dziesięć osób uczestniczących w psychoterapii poprawia się w większym stopniu niż stan przeciętnej osoby, która nie uczestniczy w terapii. Poprawa w zakresie zdrowia psychicznego zazwyczaj utrzymuje się po upływie roku lub dwóch lat po zakończeniu terapii, Formy terapii opartej na rozmowie są generalnie tak samo skuteczne jak farmakologiczne leczenie zaburzeń emocjonalnych ale ich efekty są bardziej trwałe i wydają się mieć niższy odsetek nawrotów oraz wypadania z terapii. Badania porównujące efekty terapii prowadzonej według zasad określonych w głównych podejściach czy szkołach psychoterapeutycznych, nie stwierdziły istotnych różnic w ich efektywności.

    Uwagi o poszukiwaniu integracji psychoterapii

     

    Psychoterapia współczesna to terytorium na którym prowadzone sa fascynujące poszukiwania intelektualne i praktyczne. Przez blisko 100 lat była podzielona i uprawiana w obrębie różnych obozów nazywanych „szkołami”, „podejściami” czy „systemami”.

    Poszukiwanie i utrata mocy osobistej

     

    Ludzie pragną i poszukują mocy – nie mniej niż miłości. Co częściej udaje im się znaleźć, tego nie wiemy, ale wydaje się, że utrata mocy osobistej lub jej niedostatek czasem bywa równie dotkliwa jak strata miłości lub niemożność jej przeżywania?

    Rozważania na temat mocy prowadzone są od nie­pamiętnych czasów...

    Fryderyk Nietsche podkreślał, że moc osobista to przede wszystkim zdolność człowieka do określania i widzenia siebie oraz do wykraczania poza siebie. Zdolność ta stanowi jeden z podstawowych aspektów człowieczeństwa; jest wspólna dla wszystkich ludzi i ma charakter społeczny. Zdaniem Nietschego istotą mocy nie jest dominacja nad innymi ludźmi, lecz osiąganie pełni istnienia.

    Czy grozi nam epidemia depresji - wyzwanie dla psychologii i psychologów

    Streszczenie wykładu plenarnego na Zjeździe Naukowym PTP

     

    1.     Depresja  jest aktualnie rozpoznawana przez WHO jako czwarte w kolei  zaburzenie zdrowia na świecie ale w 2020 roku awansuje już na drugie miejsce, Jej objawy obejmują smutek i towarzyszący mu lęk, utratę zainteresowań i radości z życia, negatywny obraz siebie i utratę nadziei, obniżenie poziomu energii i aktywności, zaburzenia snu i łaknienia, złe samopoczucie fizyczne, bezsilność ..itp.

    2.     Od szeregu lat depresja jest przedstawiana jako choroba mózgu wynikająca z zaburzenia równowagi biochemicznej. Powszechnie zalecanym sposobem pomocy osobom z depresją są leki przeciwdepresyjne, których globalna sprzedaż każdego roku przekracza 20 miliardów dolarów. Coraz częściej badacze i klinicyści  zwracają uwagę, że marketing i promocja tych leków przez firmy farmaceutyczne, ukształtowały świadomość ludzi w wielu krajach oraz praktykę kliniczną. W Polsce obserwujemy w ostatniej dekadzie, że termin „depresja” zastępuje wiele określeń, którymi ludzie poprzednio opisywali swe stany smutku, rozczarowania, rezygnacji, melancholii, deficytu satysfakcji i radości z życia, utraty nadziei i energii, zmęczenia ..itd. Teraz mówimy … i myślimy - „mam depresję” …  i prosimy lekarzy o pigułkę.

    Trening interpersonalny - wprowadzenie

     

    Trochę historii

    Nazwa ‘’trening interpersonalny’’ została stworzona przeze mnie w 1969 roku w celu określenia metodyki szkolenia zespołu ludzi prowadzących działalność  psychoterapeutyczną i socjoterapeutyczną w polsko-amerykańskim programie terapeutycznym dla młodzieży z zaburzeniami emocjonalnymi. Tak się złożyło, że był to również temat mojej pracy doktorskiej, która musiała mieć odpowiednio poważny tytuł ’’ Grupowy trening interpersonalny jako metoda szkolenia psychologów’’.  Nowa nazwa się przyjęła i przez szereg lat trening interpersonalny był wspólną nazwą dla różnych odmian treningów grupowych. Dopiero później wprowadziliśmy termin ’’trening intrapersonalny’’ dla określenia innych treningów ukierunkowanych bardziej na eksplorację świata wewnętrznego.

    Krzywdzenie dzieci w rodzinie

     

    Długa historia krzywdzenia dzieci

    Nasz gatunek nie ma czystego sumienia w sprawie swoich dzieci. Historia krzywdzenia dzieci jest bardzo długa. Zajmuje 95%, a może więcej czasu naszej cywilizacji. Dzieci były traktowane jako słabsze, ale nie były szanowane. Traktowane jako przedmiot, przez stulecia były zabijane, kaleczone, gwałcone, wykorzystywane. Traktowano je jako własność, której się nie szanuje, bo łatwo ją można mieć i łatwo stracić. Dopiero ostatnie sto lat, a może trochę więcej, to okres, w którym nasz gatunek w tej sprawie zaczął się opamiętywać, stopniowo dostrzegać nie tylko krzywdę czynioną dzieciom, ale i to, że za krzywdzenie dzieci  cały gatunek płaci wysoką cenę.

     

    Dziecięce traumy i trudne życie - nie tylko u DDA

     

    Czy istnieje syndrom DDA?

    Określenie „syndrom” oznacza zbiór objawów specyficzny dla jakiegoś zaburzenia.

     

    DDA to skrót od Dorosłe Dziecko Alkoholika. Czyli „syndrom DDA” to określenie, które sugeruje, że jeżeli ktoś jest DDA to występuje u niej/niego określony zbiór specyficznych cech lub zaburzeń emocjonalnych. Ta sugestia jest często nieprawdziwa. DDA to nie jest nazwa zaburzenia tylko stwierdzenie faktu, że ktoś w dzieciństwie wychowywał się w rodzinie której życie było zaburzone przez patologiczne picie rodzica lub innych opiekunów.

    Polska przemoc domowa

     

    Dom rodzinny, spostrzegamy jako środowisko miłości i opieki, bezpieczne i ciepłe miejsce domowego ogniska, schronienie przed całym złem zewnętrznego świata. Jednak dla wielu ludzi dom rodzinny jest miejscem terroru i cierpienia, zagrożenia i poniżenia, lęku i rozpaczy. Do niedawna niewiele o tym mówiono i pisano, z wyjątkiem koszmarnych opowieści o "rodzinach z marginesu", stanowiących w świadomości społecznej znikomy ułamek populacji.

    Od kilkunastu lat w Polsce coraz częściej posługujemy się terminem "przemoc w rodzinie" lub nieco łagodniejszym "przemoc domowa". W większości zaawansowanych cywilizacyjnie krajów zachodnich pojęcia te wprowadzono do życia publicznego kilkanaście lat wcześniej (domestic violence, family violence).

     

    W poszukiwanie skutecznych form przeciwdziałania przemocy w rodzinie i pomagania jej ofiarom angażuje się wielu profesjonalistów i wolontariuszy, organizacji pozarządowych i specjalistycznych instytucji. Nie jest to łatwe zadanie bowiem, środowisko rodzinne jest i powinno być skutecznie chronione przed ingerencjami zewnętrznymi. Zajmowanie się przemocą domową wymaga zarówno wnikliwego rozumienia złożoności zjawisk występujących w życiu rodzinnym, jak i szczególnej troski i rozwagi w trakcie interwencji.

    logo-z-napisem-białe

    ml>